“HAYATIMIZIN HER NOKTASINDA YARI İLETKEN ÇİP VAR”
25 Mart 2021 Perşembe 16:57

 

Otomotiv Üst Düzey Yöneticisi İbrahim Aybar, otomotiv sektöründe yaşanan çip ve tedarik krizini yorumladı.

Otomotiv Üst Düzey Yöneticisi İbrahim Aybar, Radyo Trafik’te yayınlanan “Duayen” programında otomotiv sektöründe yaşanan çip ve tedarik zinciri krizini yorumladı.

Aybar, sektörde yaşanan çip ve tedarik krizini şu sözlerle anlattı:

“OTOMOBİLLER YÜRÜYEN BİLGİSAYAR HALİNE GELDİ”

“Çip dediğimiz şey aslında bir yarı iletken. Nedir bu yarı iletken? Özellikle artık biliyorsunuz otomobiller, motorlu taşıtlar bir yürüyen bilgisayar haline geldi. Birçok bilgisayar kontrollü sistemler devrede. İşte bunları harekete geçiren, buradaki veri alışverişini sağlayan yarı iletkenler bunlar. Örneğin, birçok araçta bilgi almak için kullandığımız o dokunmatik ekranlar var. Onlar tamamen yarı iletken çipler ile oluşuyor. Aynı şekilde otomobildeki yol bilgisayarı dediğimiz kapsamlı bilgi üreten kısımlar yine bu tür iletkenlere, yarı iletkenlere ihtiyaç duyuyor. Aynı şekilde çarpışma önleyici bir takım mekanizmalar var artık. Yani önünde giden araç eğer çok ani bir durma olduysa hemen bizim aracımızdan sinyal alıyoruz, bunun yine yarı iletken çipler ile olduğunu bilmemiz lazım. Keza en basitinden bu park yerlerinde hem önde hem arkada genelde bütün araçlarda olmaya başladı park sensörleri var, bunlar da aynı şekilde bu sensörlerin içerisindeki yarı iletken çipler ile çalışıyorlar.”

“YARI İLETKEN ÇİPLER DAHA DA ARTACAK”

“Yani gördüğümüz gibi bu çiplerin giderek, yarı iletken özellikli çiplerin otomobillerin içerisinde, diğer motorlu taşıtların içerisinde arttığını görüyoruz. Daha da artacak. Çünkü nesnelerin interneti denen bir şey var. Artık otomobillerin diğer motorlu taşıtlarla birlikte birbirileri ile veri alışverişi yapacağı bağlantılı teknolojilere doğru hızla gidiyoruz ve buralarda da yarı iletken çipler olmadan olmaz. Hele hele otonom araçlara 2030’dan itibaren geçmeye başladıkça bu sefer tüm yolların, kavşakların, bina köşelerinin birçok yerlerine konacak yarı iletken çiplerin çalıştırdığı sensörler ile de alışveriş başlayacak. İşte bu veri alışverişinde de aynı şekilde yine çipler olmazsa olmaz. Artık hayatımızın her noktasında açıkçası yarı iletken çip var. Onun için son derece kritik.”

“FABRİKALAR DURMAYA BAŞLADI”

“Peki, ne oldu da böyle bir kriz oldu? Bildiğiniz gibi geçen sene bütün tarihe damgasını vuran bir pandemi yılı yaşandı. Halen de yaşanıyor. Pandemi ile karşılaşınca bütün sektörlerde durma oldu. Otomotiv sektörü de daraldı. Fabrikalar durmaya başladı. Geçen sene bugünleri hatırlayalım. Mart – nisan gerçekten tam bir yıkım ayları idi. İşte bu vesile ile çok ciddi duruşlar olunca pazar da, otomotiv sektörü de dünyada yaklaşık %14 civarında yıl sonuna doğru açılsa da daralma gösterdi. İşte 100 milyonluk yıllık satışlardan bahsedilirken 80 milyonlara inildi. Daha da şuanda iniş devam ediyor aksi gibi. Ve bazı fabrikalarda hemen hemen aylarca hiç üretim olmadı. Sonra işte aşıların çıkması, hayatın biraz daha kontrol altına alınabilmeye başlanması yılın ikinci yarısında fabrikaları tekrar başlattı. Çalışmalar olmaya başladı. Vardiyalar devreye girmeye başladı. Ama bu sefer de tedarik zinciri krizi çıktı çünkü ani gelişen talep tedariki yetiştiremez oldu. Şu anda bu tedarik zinciri yönetimindeki kısıntılar nedeniyle yani parça yetişmemesi nedeniyle bazı markalarda yine durmalar başladı, pandemiden ayrı. Mesela Ford, Toyota, Fiat - Chrysler Stellantis’in, Nissan, Volkswagen gibi markaların global fabrikalarında duruşlar yaşanmaya başladı. Türkiye’ye de tabi intikal etti bu vaziyet. Türkiye’de de geçen haftalarda dikkati çekmiştir mutlaka Oyak-Renault fabrikalarında bir haftalık bir durma oldu. Bugünlerde de Tofaş fabrikası şu anda durmuş vaziyette. 5 Nisan 2021’e kadar bu duruş devam edecek.”

“ÜRETİM HATLARINDA STOK OLMAZ”

“Bütün bunlar sektörde ciddi bir alarm... Nedir bu alarm? Bir kere sektörümüz stok tutmadan çalışan bir sektör. Üretim hatlarında olabildikçe stok olmaz. Ne olur? Bütün yan sanayi komponent tedarikçileri ile bir senkronizasyon sağlanır, üretim hatlarında hangi tip otomobiller üretim bandından geçecekse o bilgiler senkronize bir şekilde yan sanayide de olur ve yan sanayi ona göre kendi komponentlerini üretir, kamyonuna yükler ya da neye yükleyeceklerse fabrikaya iletir ve fabrikada banta geldiğinde o otomobil tipi o anda banttan geçmektedir, hemen oraya takılır. Yani fabrikalarda olabildikçe stok tutulmaz. Böyle olunca tabi minimum stok maliyeti söz konusudur. Minimum stok maliyeti de aracın kendi imalat maliyetini etkiler. Olabildiği kadar da ekonomik, rekabetçi bir fiyat ortaya çıkmaya çalışır. Böyle bir noktada fabrikalar geçen yılın ilk yarısında pandemi nedeniyle durmaya başlayınca ne oldu? Stok yönetiminde de hemen bir alarm oluştu. Hemen komponent üreticilerine haber verildi ve üretimler kestirildi.”

“ÇİP YETİŞEMEZ OLDU OTOMOTİV SEKTÖRÜNE”

“Şimdi böyle olunca bu sefer başka bir durum daha ortaya çıktı. Pandemide hepimiz evlere kapandık. İletişimimizi devam ettirmemiz lazımdı. İşlerimizi olabildiği kadar evden yürütmemiz lazımdı. Ne yaptık? Bu sefer bilgisayarlara yüklendik, akıllı telefonlara yüklendik, onlarla bağlantılarımızı kurup işlerimizi yapmaya çalıştık ve hem bilgisayar üreticilerine hem akıllı telefon üreticilerine muazzam bir talep ortaya çıktı. Oralarda da çok fazla çip var. Çünkü o çipler sayesinde bu sistemler devreye girebiliyor. Dolayısı ile çip üreticileri elektronik sahaya kaydılar. Aynı şekilde tıbbi cihazlarda büyük bir talep ortaya çıktı, tıbbi cihaz üreticilerine yoğun bir akış oldu. Yani çip üreticileri aslında işlerini kesmediler hatta artırdılar ama müşterileri değişti. Otomotiv sektöründen başka sektörler devreye girmeye başladı. Dolayısı ile iş bu şekilde giderken yavaş yavaş yılın ikinci yarısında otomotiv sektörü de canlanmaya başladığında çip üreticilerinin kapıları çalındı. ‘Hadi bizim çiplerimizi ver.’ dendi ama o anlarda da bağlantıların başka sektörlere kaymış olduğu fark edildi. Öyle olunca çip yetişemez oldu otomotiv sektörüne.”

“GEMİ SEVKİYATINDA TIKANMALAR ORTAYA ÇIKTI”

“Diğer bir başka mesele de şu; tedarik o kadar fazla ani artış gösterince bu sefer tedariğin sevkiyat bölümünde aksamalar başladı. Gemi sevkiyatında özellikle okyanus taşımalarında önemli tıkanmalar ortaya çıktı. Çünkü okyanusta taşıyabilmek için konteyner lazım… Konteynerlere yoğun talep gelince bu sefer ortada konteyner kalmadı. Konteyneri kiralamak neredeyse 9-10 bin dolara çıktı. Buna rağmen yine konteyner yok. Bunlar hem lojistik maliyetlerini artırdığı gibi hem de konteyner olmaması nedeniyle sıkıntıları, mal tedarikinin yerine ulaşamaması sıkıntılarını getirdi.”

Programın tamamını izlemek için;

@radyotrafik35